Siniša dr Mutić-predsjednik istraživačkog klastera u oblasti medicine i zdravstvenih nauka

 Možete li nam reći kako je do osnivanja klastera došlo?

Klaster je formiran kao rezultat projekta finansiranog sredstvima Sedmog okvirnog programa za finansiranje nauke i istraživanja u Evropskoj uniji  i njegovog specifičnog potprograma Regioni znanja. Projekat AMI-4EUROPE  je implementiran tokom tri godine i okupio je više od 20 institucija iz Španije, Italije, Njemačke, Mađarske, Rumunije i BiH.

Prikupljajući iskustva od iskusnijih institucija iz Evropske unije koji su učestvovali u tom projektu, pripremili smo osnivačka dokumenta i pokrenuli proceduru osnivanja prvog istraživački orijentisanog klastera u Bosni i Hercegovini. Danas klaster sačinjavaju Agencija za ekonomski razvoj grada Prijedora PREDA-PD, Europrojekt centar s.p. Banja Luka, Opšta bolnica Prijedor, Medicinski fakultet Univerziteta u Istočnom Sarajevu, Medicinski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci, Klinički Centar Banja Luka, Elektrotehnički fakultet Univerziteta u Banjoj Luci, Prirodno-matematički fakultet u Banjoj Luci i Paroco B Banja Luka.

Kao i svako slično organizovano udruženje, i HEALTH RTD klaster je sačinio svoju upravljačku strukturu koja treba da osigura kvalitetno upravljanje klasterom i njegovim aktivnostima. Upravljačka struktura ima zadatak da vodi klaster na takav način da zastupa interese svih članova klastera, a koji dolaze iz različitih sektora. Klaster menadžment se bavi svakodnevnim aktivnostima kao što su planiranje, definisanje resursa i njihova alokacija prema projektnim potrebama, nadzor nad aktivnositma u klasteru, ocjenjivanje uspješnosti, uspostavljanje strateških dokumenata i njihova revizija po potrebi.

Među sobom, članice klastera su upravljanje na nižim nivoima podijelili u dva segmenta: naučni i nenaučni dio. Sjedište naučnog dijela klastera je na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Banjoj Luci, dok je administrativno sjedište i nenaučni dio postavljen u Agenciju za ekonomski razvoj grada Prijedora. Na ovaj način je omogućeno da upravljačka struktura bude adekvatno raspoređena među partnerima i da se omogući kvalitetna distribucija informacija i dokumenata. Tako npr. sjedište klastera u Prijedoru upravlja administrativnim poslovima klastera, dok sjedište u Banjoj Luci upravlja naučnim aspektima. Iz banjalučkog sjedišta se proslijeđuju akademske  i strukovne informacije, dok iz sjedišta u Prijedoru dolaze informacije o mogućnostima učešća u različitim programima finansiranja aktivnosti, upravlja se radom Upravnog odbora i Skupštine,  održava se Web prezentacija klastera i sl.

 

Prijedor online magazin: Na koji način se Klaster finansira?

Klaster je projektno opredjeljen. Za sada izgrađujemo kapacitet i radimo na umrežavanju sa institucijama iz Evropske unije. Najvažniji zadatak klastera je da uspostavi što kvalitetnija partnerstva kroz H2020 konzorcijume. Za sada na tom  putu koristimo sredstva Ministarstva civilnih poslova BiH kroz grant podršku organizacijama koje apliciraju za ovaj program. Ta sredstva su nam puno pomoglo da posjećujemo manifestacije od interesa i da uspostavljamo međunarodnu saradnju. Vjerujemo da su takvi programi podrške jako dobri, i pored limitiranih sredstva, te da ih treba imati više.

 Koji su problemi na koje nailazite u svom radu?

Problemi su veliki, nećemo pričati o finansijskim problemima jer njih ima veći broj sličnih organizacija, ali ćemo pomenuti nekoliko koji su se pokazali u dosadašnjem radu.

Kada pronađemo partnera, u većini slučajeva, istraživačkom opremom ne možemo da odgovorimo njihovim upitima, u nekim projektima  u kojima bi učestvovali kao partner ne možemo da obezbjedimo potrebno sufinansiranje, spora komunikacija prilikom donošenja odluka.Evropska inicijativa izvrsnosti klastera pokrenuta je od strane Evropske komisije i njenog Generalnog direktorata za preduzeća i industriju. Ovom inicijativom su razvijene metodologije i alati za podršku klaster organizacijama s ciljem poboljšanja njihovih kapaciteta i sposobnosti za upravljanje klasterima i mrežama. Članice su kreirale jedinstven set indikatora kvaliteta upravljanja klasterom i razvili sistem za označavanje kvaliteta s ciljem da ove metodologije i indikatori budu prepoznati i prihvaćeni širom Evrope. Često dobijamo upit da li imamo ovaj standard kvaliteta klastera, što mi nemamo, ali se nadamo da ćemo u narednom periodu pokrenuti proceduru za dobijanje bronzanog standarda kvaliteta. Ustvari, bronzani ne predstavlja oznaku kvaliteta u užem smislu te riječi, već samo pokazuje da je naš klaster menadžment zainteresovan za poboljšanje uspješnosti upravljanja. Sistem označavanja kvaliteta je trostepeni: Bronzani,Srebreni i Zlatni. Do zlatnog, ako ga želimo dobiti, imamo puno posla.

Koje su glavne aktivnosti Klastera i koji su vaši planovi?

Istraživački klasteri imaju ponešto drugačije karakteristike od klasičnih, ekonomskih klastera. Glavna različitost počiva na činjenici da se ekonomski klasteri koncentrišu na izgradnji vertikalnih i horizontalnih ekonomskih partnerstava u određenom sektoru industrije, dok je fokus istraživačkih klastera na istraživanju i tehnološkom razvoju. Veoma česta greška je poistovjetiti istraživački klaster sa inovativnim centrima ili naučnim parkovima . Oni mogu nastati kao posljedica rada klastera ili pak kao komplementarna aktivnost osnovnoj aktivnosti istraživačkog klastera jer njihovo prisustvo predstavlja dodatni potencijal razvoja klastera  s ciljem razmjene znanja i održivosti.

Radi ostvarenja svojih ciljeva, Klaster ima za cilj u ovoj fazi razvoja da povezuje svoje članove međusobno, uspostavlja kontakte i saradnju sa svim zainteresovanim organizacijama/institucijama i pojedincima koji su aktivni u oblasti medicine i zdravstvenih nauka, te drugim privrednim i neprivrednim subjektima iz zemlje i inostranstva u cilju unaprijeđenja poslovanja svojih članova, promocijom i popularizacijom nauke i tehnologije te obavlja praćenje međunarodnih tendera za dodjelu finansijskih i materijalnih sredstava u vidu kreditnih linija, donacija i grantova te inicira učešće na zajedničkim projektima i kooperaciju između članica klastera.

Da bi smo intezivnije radili na razvoju nauke i istraživanja u sektor medicine i zdravstvenih nauka  i realizovali svoju misiju, moramo se uključiti u međunarodne konzorcijume, to nam je to prioritet. Ako do 2018. godine uspjemo da se uključimo u jedan istraživački projekat  finansiran kroz fondove Evropske unije, to bi bio veliki uspeh.